Bùi Anh Trinh
P4
Ngày thứ 19 ngày 26-2,
-Cánh quân phối hợp giữa Tiểu đoàn 8 Dù và Chi đoàn 17 Thiết kỵ hoạt động tại vùng phía
Bắc Căn cứ A Lưới đã đụng 3 trận lớn với quân CSVN vào ngày 25-2, 27-2 và đêm 1-3. Tổng
cộng quân VNCH có 27 chết, 186 bị thương, 1 mất tích. Và 3 xe tăng M.41 cùng với 25 thiết
vận xa M.113 bị bắn cháy.
Phía CSVN có 1.130 chết, 2 bị bắt, thu 300 vũ khí các loại. Và 6 xe tăng T.54, 17 xe tăng
PT.76, 2 xe vận tải Molotova bị bắn cháy. Theo lời khai của 2 tù binh thì họ thuộc Trung đoàn
24 và Trung đoàn 36 thuộc Sư đoàn 308 CSVN. Trong 3 trận vừa qua họ đã thiệt hại mất một
nửa quân số.
Ngày thứ 20, ngày 27-2
Một trực thăng H.53 bị bắn rơi trong khi đang cẩu một khẩu súng đại bác 105 ly ra khỏi Căn
cứ Hotel 2. BCH Trung đoàn 3 Bộ binh VNCH và Tiểu đoàn pháo binh trực thuộc nhận được
lệnh rời khỏi căn cứ Hotel 2 để tiến nhanh về huớng Tây theo Liên tỉnh lộ 914 của Lào.
*Diễn tiến hành quân trên đây được viết theo sách “Lam Son 719” của Thiếu tướng Nguyễn
Duy Hinh. Những chi tiết trong sách do Tướng Hinh căn cứ theo “nhật ký hành quân” của
MACV còn lưu lại tại Ngũ Giác Đài.
THAY ĐỔI KẾ HOẠCH HÀNH QUÂN
*( Trích sách “Gải Mã Những Bí Ẩn của Chiến Tranh Việt Nam của Bùi Anh Trinh )
Giai đoạn 2 B : Từ A Lưới tiến vào Tchepone
Ngày thứ 21, ngày 28-2
-Buổi sáng, Tướng Nguyễn Văn Thiệu chỉ thị Tướng Hoàng Xuân Lãm cho 2 lữ đoàn TQLC
đang nằm trừ bị vào thay thế cho 2 lữ đoàn Dù đã mệt mỏi sau các trận đụng độ.
Tướng Lãm và Bộ tham mưu hành quân nhận thấy việc thay quân như vậy rất nguy hiểm; vả
lại các phi công trực thăng HK không chịu bay vào vùng phía Bắc sông Tchepone là nơi đóng
- 21 -
quân của các đơn vị Dù. Vì vậy Tướng Lãm bay vào Sài Gòn với một kế hoạch tiến quân
khác.
Tướng Thiệu chấp thuận kế hoạch của Tướng Lãm : Đưa 2 lữ đoàn TQLC đang nằm trừ bị tại
Căn cứ khe Sanh đến thay thế 2 trung đoàn Bộ binh của Sư đoàn 1 BB đang hoạt động ở phía
Nam sông Tchepone. Bốc 1 trung đoàn Bộ binh ở phía Đông Nam sông Tchepone đổ xuống
chiếm giữ các cao điểm phía chính Nam thị trấn Tchepone để hỗ trợ cho trung đoàn Bộ binh
khác được đổ xuống phía Bắc Tchepone rồi từ đó tiến vào Thị trấn Tchepone.
*Chú giải : Sở dĩ phải dùng 2 lữ đoàn TQLC thay thế 2 trung đoàn BB vì :
(1) Lâu nay các lữ đoàn TQLC hành quân biệt lập, chưa bao giờ hành quân cấp sư đoàn cho
nên hệ thống phối hợp chỉ huy không được thuần thục, trong khi đó tình hình đòi hỏi đơn vị
chiếm đóng trong Tchepone và đơn vị hỗ trợ ở phía Nam Tchepone cần phải có sự thống nhất
chỉ huy.
(2) Quân lính của Sư đoàn 1 Bộ binh rành địa hình, địa thế của Tchepone hơn là quân TQLC.
(3) Với nhiệm vụ hỗ trợ cho các cánh quân của Sư đoàn 1 BB, hai lữ đoàn TQLC vẫn được duy
trì như là lực lượng trừ bị, sẵn sàng được bốc đi cứu ứng cho các nơi khác khi cần thiết.
(4) Khuc vực hành quân của Sư đoàn 1 BB ở phía Nam sông Tchepone không có lực lượng
đối kháng của CSVN, cũng không có lực lượng phòng không CSVN cho nên các phi công
trực thăng Mỹ có thể an tâm thực hiện các phi vụ đổ quân hay thay quân.
*Chú giải : Kế hoạch được thay đổi bằng một sáng kiến tuyệt vời
Quân CSVN đã thiết trí súng phòng không dày đặc từ A Lưới đến Tchepone. Cuộc tiến quân
từ bị khựng lại vì phi công trực thăng Mỹ không chịu bay tiếp tế hay tản thương. Các pilot Mỹ
có lý của họ và họ có quyền từ chối bay. Tình hình trở nên bế tắc đối với Tướng Abrams là
người chỉ huy tổng quát Liên quân Việt-Mỹ.
Thế nhưng Tướng Hoàng Xuân Lãm đã gỡ thế bí cho tướng Abrams bằng cách mở một hành
lang trực thăng vận sâu về phía Nam sông Tchepone ( Dọc theo đường 914 ), là vùng không
có bố trí lực lượng phòng không.
Tuyệt vời hơn nữa là không đổ quân xuống tại Tchepone hay tại phía Nam Tchepone, mà lại
đổ xuống cứ điểm Hope ở phía Bắc Tchepone rồi từ đó mới hành quân tạt về Tchepone (
“búa” ) để tập trung tại khu vực phía Nam Tchepone là khu vực an toàn đối với quân VNCH (
“đe” ). Trước đó cũng đã có một cánh quân được đổ xuống Nam Tchepone ( Căn cứ Sophia
và căn cứ Liz ) để yểm trợ cho cánh quân Bắc Tchepone tiến vào thị trấn.
Và hay hơn hết là không dùng lực lượng trừ bị TQLC để tiến vào Tchepone như kế hoạch hành
quân đã định sẵn, mà lại dùng TQLC trám chỗ cho Sư đoàn 1 Bộ binh để cho sư đoàn Bộ
binh có thể tiến tới Chepone với một đoạn hành trình ngắn hơn.
Ngoài ra binh sĩ của Sư đoàn 1 Bộ binh rất rành địa thế của vùng Hạ Lào cho nên họ có thể
tìm được đường về nếu thất trận và mất liên lạc với đơn vị. Phải nói Tướng Lãm đã chứng
minh được tài năng quân sự xuất chúng của ông với kế hoạch thay đổi này.
Nhưng tiếc là Tướng Lãm đã vô tình phạm vào một điều đại cấm kỵ, đó là ông đã vượt quyền
của Đại tướng Cao Văn Viên và Đại tướng Abrams mà trình bày trực tiếp với Tổng tư lệnh
Nguyễn Văn Thiệu. Rồi sau đó Tướng Thiệu đã chấp thuận mà không thông báo cho Abrams
- 22 -
cũng như Cao Văn Viên. Ngay khi biết chuyện tướng Viên đã nạp đơn xin từ chức. Mặc dầu
Tướng Thệu không chấp thuận nhưng từ đó Tướng Viên lộ rõ thái độ bất mãn.
Ngoài ra cũng trong cuộc gặp Tướng Thiệu, Tướng Lãm đã cho Tướng Thiệu biết cuộc hành
quân đã bị khựng lại là vì các phi công trực thăng Mỹ từ chối bay hành quân mà tướng
Abrams không giải quyết được.
Và trong khi còn đang nói chuyện với Tướng Lãm, Tổng thống Thiệu nhờ Thượng nghị sĩ Trần
Văn Hương họp báo ngay để tố cáo việc phi công Mỹ từ chối nhiệm vụ nhằm cứu đoàn quân
gặp nguy hiểm trên đất Lào. Nếu không có máy bay tiếp tế thì đoàn quân chỉ còn có cách
mở đường máu trở về.
-Cũng trong buổi sáng ngày 28-2, tại Sài Gòn, Nghị sĩ Trần Văn Hương họp báo tố cáo Không
quân Mỹ vô trách nhiệm, không chịu tiếp tế và tản thương binh sĩ VNCH trên đất Lào như đã
được phân công.
*Chú giải : Như vậy là chính khách VNCH và báo chí đã can thiệp vào lệnh hành quân của
liên quân Việt Mỹ !! … Một chuyện chưa từng xảy ra trong lịch sử chiến tranh cận đại của thế
giới. Trong khi lẽ ra sự can thiệp này phải đến từ Đô Đốc McCain, Tư lệnh quân đội Mỹ tại
Thái Bình Dương hoặc là từ Ngũ Giác Đài.
Sở dĩ Tư lệnh Thái Bình Dương và Ngũ Giác Đài lúng túng với trục trặc này bởi vì giới chức có
thẩm quyền của cuộc hành quân lại là Luật sư Nixon và Giáo sư Kissinger; hai ông này chẳng
biết gì về tham mưu hành quân nhưng lại chỉ huy trực tiếp Tướng Abrams chứ không thông
qua Tướng McCain hay các ông tướng của Ngũ Giác Đài.
Abrams gặp trở ngại nhưng không thể trực tiếp trình xin Kissinger hay Nixon giải quyết, cho
nên Tổng thống Thiệu phải nhờ nghị sĩ Hương và báo chí.
Ngày thứ 22, ngày 29-2,
Không có sự kiện nào được ghi nhận
- 23 -
(11) VÀO TCHEPONE “ĐÁI MỘT BÃI”
*( Trích sách “Gải Mã Những Bí Ẩn của Chiến Tranh Việt Nam của Bùi Anh Trinh )
Giai đoạn chiếm Tchepone : “Vào Tchepone đái một bãi xong rồi rút ra”
Ngày thứ 28, ngày 7-3
-Sáng sớm, CSVN pháo kích vào Căn cứ Lolo ở phía Nam Tchepone, có 3 lính Trung đoàn 1
Bộ binh chết và 17 bị thương.
-Đại đội trinh sát Trung đoàn 2 BB VNCH tìm thấy 102 xác CSVN trong khu vực B.52 thả bom
ngày hôm qua, thu 5 đại liên phòng không 12ly7, và 1 đại bác phòng không 37 ly.
-Tiểu đoàn 3/2 BB/VNCH tiến về khu vực phía Nam Căn cứ Hope tìm thấy 32 xác bị chết do
B.52, cùng với 1.000 tấn gạo và 2.000 mặt nạ ngừa hơi độc.
-Tiểu đoàn 2/2 BB/VNCH tìm thấy gần 100 xác chết trong khu vực thả bom của B.52 với
những vũ khí đã bị gẫy vụn.
-Đại đội Hắc Báo (đại đội trinh sát) của Sư đoàn 1 BB/VNCH được đổ xuống một địa điểm
cách Căn cứ A Lưới 5 cây số về hướng Đông Nam để cứu hộ một phi hành đoàn trực thăng bị
rơi tại đây vào 2 ngày trước. Đại đội gặp được toàn bộ phi hành đoàn nhưng cùng lúc đó
quân CSVN kéo tới. Đại đội Hắc Báo chống trả dưới sự yểm trợ pháo binh của Căn cứ A Lưới
cho đến khi phi cơ can thiệp.
Kết quả đại đội và phi hành đoàn chỉ có vài người bị thương, trong khi giết được 60 quân
CSVN, thu 30 vũ khí tự động, phá hủy 1 ổ phòng không. Ngoài ra cũng tìm thấy 40 xác CSVN
khác bị chết vì bom của phi cơ.
-Tiểu đoàn 2/2 BB/VNCH phát hiện một kho sửa chữa vũ khí với 150 hỏa tiễn 122 ly, 43 trái
đạn B.40, 17 súng đại liên, 8 súng cối 82 ly, 57 AK.47 và 2 xe tăng. Tất cả đã bị hư hỏng.
-Tiểu đoàn 4/1 BB/VNCH hành quân tại khu vực phía Đông Nam của Tchepone ( Căn cứ Lolo
), tìm thấy 112 xác CSVN, 32 súng cối, 5 đại liên phòng không 12ly7, 6 súng B.40 và 18 AK.47.
Ngày thứ 29, ngày 8-3,
-Buổi sáng, Tiểu đoàn 2/2 và Tiểu đoàn 3/2 cùng với BCH Trung đoàn 2 BB thuộc Sư đoàn 1
BB/VNCH tiến vào Thị trấn Tchepone đã bỏ hoang, tìm thấy 8 súng cối 82 ly, 2 tấn gạo và vô
số xác chết mà không có thì giờ để đếm. Sau khi tiếp đón phái đoàn của Tướng Phạm Văn
Phú và các phóng viên quân đội vào buổi trưa, Trung đoàn gấp rút hành quân qua khỏi thị
trấn, tiến về hướng Đông Nam.
-Qua khỏi Thị trấn, Tiểu đoàn 2/2 BB tìm thấy 52 xác chết CSVN với 3 đại liên hạng nặng, và
50 quả đạn đại bác. Tất cả bị hư hỏng do bị phi cơ thả bom.
-Buổi chiều, tất cả các đơn vị của Trung đoàn 2 Bộ binh tập trung gần bờ phía Bắc của sông
Tchepone.
-Đêm 8-3, Tiểu đoàn 2 và Tiểu đoàn 3 Bộ binh vượt sông Tchepone, đến bờ phía Nam.
Diễn tiến giai đoạn rút quân
Ngày thứ 30, ngày 9-3
- 24 -
-Lúc 9 giờ sáng, Trung đoàn 2 Bộ binh từ Tchepone về đến căn cứ Sophia.
-Buổi trưa, toán thám sát của Trung đoàn 1 BB/VNCH phát hiện một đoàn xe tăng của CSVN
cách Tchepone 10 cây số vế hướng Tây Nam. Pháo binh VNCH bắn hủy 5 chiếc ( Bằng đạn
chạm nổ của súng 155 ly ).
-Buổi trưa, Tướng Hoàng Xuân Lãm bay vào Sài Gòn gặp Tướng Nguyển Văn Thiệu và Tướng
Cao Văn Viên để trình bày diễn tiến hành quân vừa qua và sau đó trình bày về kế hoạch rút
quân sau khi mục đích của cuộc hành quân là chiếm Tchepone đã hoàn tất.
-Buổi chiều, lực lượng TQLC/VNCH lục soát khu vực phía Đông Nam căn cứ Delta, phát hiện
kho vũ khí với 5.000 trái hỏa tiễn địa địa ( 122 ly và 107 ly ) cùng với nhiều khí cụ khác, tất cả
đã bị bom B.52 hủy diệt.
*Chú giải : Lệnh hành quân “Đái một bãi” của Tướng Thiệu.
Trung tướng James B.Vaught, cựu Cố vấn Sư đoàn Dù đã viết lại ý kiến của ông về lệnh rút
quân tại Hạ Lào :
“Thế nhưng ở trên kia, bất ngờ họ ra lệnh kết thúc cuộc hành quân Lam Sơn 719 chỉ vì nó
không đem lại kết quả như họ đã tính. Cuộc hành quân này được mở ra không ngoài mục
đích nhảy vào Hạ Lào, cắt ngang con đường HCM một cái rồi kéo về!
Theo ý kiến cá nhân tôi thì đáng lẽ quân ta phải đánh vào đó, phá huỷ đường HCM rồi ở lại!
Giá như cuộc hành quân tổng hợp được bàn định kỹ lưỡng cẩn thận ngay từ đầu thì điều
đó là khả năng hoàn toàn có thể thực hiện. Đáng tiếc là tất cả những đơn vị khác đều được
lệnh rút về. Nhảy Dù cũng phải về và thi hành xuất sắc nhiệm vụ đoạn hậu, SĐ chúng tôi về
trong tình thế tuơng đối bảo toàn” ( Bản dịch của MX.520 ).
Thuở đó Đại tá James Vaught được chỉ định thay thế cho Đại tá William Pence sau khi Tiểu
đoàn 2 Dù tự di tản khỏi Căn cứ 30. Vì không nắm được tình hình của giai đoạn đầu của
cuộc hành quân cũng như không biết được những tính toán của các vị chỉ huy trên cao cho
nên mãi cho tới sau này ông vẫn còn ngạc nhiên về lệnh rút lui.
Ông không biết rằng sự thực lực lượng địch là 5 sư đoàn Bộ binh, 2 trung đoàn Bộ binh biệt
lập, 8 trung đoàn Pháo binh, 3 trung đoàn Công binh, 6 trung đoàn Phòng không, 8 tiểu đoàn
Đặc công và 3 tiểu đoàn Tăng. Tổng cộng 60.000 người ( Lịch sử Quân đội Nhân dân, Quyển
2, trang 374 ).
Tài liệu “Lam Son 719” của Tướng Nguyễn Duy Hinh cho biết cuộc hành quân lục soát tại
Tchepone và khu vực chung quanh được dự trù là 2 tháng nhưng mới có 2 ngày thì đã tính tới
chuyện rút quân, trong khi cuộc hành quân đang trên đà thành công chưa từng thấy.
Để giải thích cho quyết định này của các cấp lãnh đạo quân đội VNCH, Tướng Hinh đã giải
thích nguyên do vì (1) Thời tiết vào mùa mưa bất lợi cho việc chuyển quân, tiếp tế, và yểm trợ
hỏa lực bằng phi cơ. (2) Địch quân đã tăng cường quân số mỗi ngày một mạnh hơn. (3) Súng
phòng không của địch mỗi ngày một nhiều hơn cho nên lượng trực thăng tiếp tế cũng như
tản thương không đủ bảo đảm cho nhu cầu của chiến trường.
Tuy nhiên đây chỉ là cách giải thích của Tướng Hinh khi ông viết tài liệu cho Ngũ Giác
Đài. Còn trong thực tế thì cựu Tổng thống Thiệu đã tiết lộ cho Tiến sĩ Nguyễn Tiến Hưng vào
năm 1985 :
- 25 -
“ Nếu như Thiệu đã chậm chạp trong quyết định đổ thêm quân, thì ông rất mau lẹ đã nhận ra
được rằng ông đã bị sa bẫy. Ông ra lệnh cho Tướng Hoàng Xuân Lãm, vị chỉ huy cuộc hành
quân, tiến chiếm Tchepone nhưng không cố thủ ở đó vì ông sợ một vụ Điện Biên Phủ thứ hai :
Lực lượng của mình bị cầm chân tại một tiền đồn bất khả bảo vệ và không có đường tiếp tế,
ông đã ra lệnh cho Tướng Lãm : “Anh vô đó đái một bãi rồi ra ngay cho tôi” ( Nguyễn Tiến
Hưng, Bí Mật Dinh Độc Lập, trang 75 ).
Tổng thống Thiệu đã ra lệnh cho Tướng Lãm vào trưa ngày 28 -2, sau khi Nghị sĩ Trần Văn
Hương họp báo tố cáo Không quân Hoa kỳ thiếu trách nhiệm. Nghĩa là lúc ra lệnh Tướng
Thiệu đã biết được chuyện Không quân Mỹ không thể yểm trợ cho chiến trường theo như đã
phân công với nhau từ trước.
Trong khi gần nửa tháng trước đó, vào ngày 15-2-1971, Tướng Abrams được biết quân số của
CSVN tại Hạ Lào là 5 sư đoàn bộ binh, chưa kể các sư đoàn pháo binh, sư đoàn phòng
không và sư đoàn công binh; nhưng ông không thông báo cho Tướng Thiệu biết chuyện
này. Nếu biết thì Tướng Thiệu đã cho rút quân ngay từ đầu chứ không vào Tchepone “đái một
bãi”.
Chính vì biết địch, biết ta mà Tướng Thiệu đã ra lệnh cho Bộ binh VNCH vào Tchepone cho
có, rồi ra ngay. Ông thừa biết kế hoạch hành quân là từ Washington cho nên Abrams cũng
không dám thay đổi lệnh hành quân mặc dầu biết rõ lợi thế của địch và thất thế của ta.
Vậy thì cả phía quân đội VNCH lẫn phía quân đội Mỹ chỉ còn một cách là thi hành đúng đắn
lệnh hành quân. Tuy nhiên trong lệnh hành quân ( của Nixon và Kissinger ) có một chỗ sơ hở
là thời gian lưu lại Tchepone là do quân đội VNCH ấn định. Do đó Tổng tư lệnh quân đội
VNCH đã quyết định lưu lại Tchepone trong 12 tiếng.
Tướng Abrams biết đây là cách giải quyết tuyệt vời của Tướng Thiệu nhưng ông giả lơ vì nhờ
đó mà ông đã thoát khỏi một tình trạng vô cùng khó xử.*( Xin đọc những hồi cuối sẽ rõ ).
Cũng vì Tướng Abrams không thông báo về kế hoạch chủ động rút quân của Tướng Thiệu
trong khi báo chí Mỹ đang còn đưa tin như là trận Điện Biên Phủ đang sắp mở màn… Cho
nên 13 ngày sau Nixon và Kissinger đã bật ngữa khi được báo cáo là quân đội VNCH đã rút
quân về tới biên giới.
Hồi ký của Tướng Alexander Haig và băng ghi âm của Tòa Bạch Ốc được giải mã cho thấy vào
lúc đó nội bộ Washington vô cùng rối ren khi biết Thiệu đã cho lệnh rút quân về. Đến nỗi
Nixon nổi cơn lôi đình đòi cách chức Tướng Abrams trong khi trận chiến đang còn tiếp diễn.
Có như vậy mới thấy lệnh “đái một bãi” của Tướng Thiệu là rất sáng suốt. Nếu để chậm
thêm cỡ 1 tuần thì 5 sư đoàn bộ binh CSVN ập đến thì hết đường về.
BÙI ANH TRINH
No comments:
Post a Comment